Thomas Haarmann

Massief eiken met zachte rondingen

Onder leiding van art director Thomas Haarmann slaat meubelfabrikant Van Rossum haar vleugels steeds verder uit. Naast stoelen, tafels en kasten produceert het merk steeds meer andere producten, waaronder de stijlvolle Umami-keuken.

De brede, massief eikenhouten keukenfronten hebben elegante rondingen. Ze zijn geborsteld en daarna veelvuldig geschilderd. De structuurverschillen zorgen voor een veelvoud aan donkere tinten blauw en grijs. Daarboven zweeft een werkblad van Belgisch blauwsteen. Het steekt ferm, maar ergens ook harmonieus af tegen het monumentale appartement van Piet Boon in de Amsterdamse Jordaan. De Nederlandse ontwerper heeft de eer om de eerste Van-Rossumkeuken ooit te hebben.
In de Van-Rossumshowroom in Bergharen staat een andere uitvoering. Geen eiland, maar een wandopstelling zonder bovenkasten, uitgevoerd in het voor Van Rossum kenmerkende zwarte eikenhout. De laden zijn met leer bekleed, een materiaal dat terugkomt in de grote zwarte wandkasten aan de overzijde van de ruimte.
“Het eikenhout is afkomstig uit het Franse Val de Meuse,” vertelt art director Thomas Haarmann, die de keuken ontwierp. “Wat ons betreft de beste streek voor Europees eiken: ver van de kust, in een vallei met weinig wind, wat zorgt voor een rustig houtbeeld. We gebruiken alleen de onderste vijf
meter van de stam, het deel zonder takken en noesten.” Net als de meubels wordt de Umami-keuken in principe uit één stam vervaardigd.
Volgens Haarmann is dat niet alleen esthetisch belangrijk, maar ook functioneel: “Omdat hout kan uitzetten en krimpen, zorgt gebruik van hout uit dezelfde boom voor een meer gelijkmatige krachtenverdeling.”

Vanzelfsprekend  
Hij loopt naar de keuken, trekt een lade open en legt zijn hand op de ronde bovenkant. Ondertussen vertelt hij waarom hij de bovenkant van de fronten rond heeft gemaakt: “Dat was de beste manier om de massieve zes centimeter dikke fronten te breken. Het licht weerkaatst anders, waardoor het oppervlak visueel wordt gebroken. Bovendien leiden de afgeronde vormen je intuïtief naar de plekken waar je de kastjes opent. Het voelt vanzelfsprekend en prettig. Zo krijgt de robuuste uitstraling in gebruik juist iets zachts.”
Door de dikte van de fronten was het niet mogelijk om de onderkasten met draaideuren uit te voeren. Daarom bestaat het ondergedeelte volledig uit diepe lades over de volledige hoogte van de keuken, eventueel aangevuld met binnenlades. Het was een esthetische keuze, maar volgens Haarmann zijn lades functioneler, omdat je er beter in kunt kijken en alles binnen handbereik ligt.

De grote bijbehorende wandkasten hebben wel deuren. Ze bieden ruimte aan koelkasten, wijnkoelers en apparaten. Door het gewicht van massieve dikke fronten stelt dit eisen aan het draagvermogen van de apparatuurdeuren, zodat de gebruiker is aangewezen op merken als SubZero, Fhiaba en Gaggenau. “Van Rossum heeft een rijke traditie in hout,” vertelt Haarmann. “Dus het voelde logisch om een houten keuken te ontwerpen. Over het stenen blad heb ik ook niet getwijfeld. Alle keukens die ik in interieurs teken, hebben een stenen blad. Alleen staal kan wedijveren met de functionaliteit, maar dat voelt al snel kil. Het mooie van steen is dat het leeft. Hoe meer je het gebruikt, hoe mooier het wordt. Vlekken, vetvingers. Als je je stoort aan de vlekken, kun je het opschuren. Maar ik zou het omarmen; het is mooi als een keuken leeft.”

Sauna 
Direct achter de showroom ligt de fabriek. Het geluid van een radio mengt zich met dat van schuurmachines en klimaatsystemen. In de eerste hal werkt iemand aan de gladde rondingen van een organisch gevormde boekenkast van ontwerper Pieter Maes. In de aangrenzende ruimte controleert een collega de verflaag van een stoel van Christophe Delcourt.
Het hout dat hier wordt verwerkt, lag kort geleden nog te drogen in de achterste hal. Zodra de deur opent, voelt het alsof je een sauna binnenstapt: hier wordt het hout teruggebracht tot een vochtgehalte van acht procent, een proces dat doorgaans twee jaar duurt. In een andere ruimte liggen massieve delen die eerst tien jaar buiten zijn gedroogd en daarna nog twee jaar in droogkamers hebben gelegen.
Van Rossum is in handen van Bert Plantagie en de gebroeders Van Grinsven, die het vak van meubelmaker met de paplepel kregen ingegoten. Hun vader had in Schijndel een meubelbedrijf dat voornamelijk in opdracht werkte. In 2019 hebben zij Van Rossum overgenomen. Sindsdien is er verder gebouwd aan de positionering en doorontwikkeling van het merk.

De meeste materiaalkennis bevindt zich in eigen huis, maar het ontwerp wordt verzorgd door externe designers. Ook Haarmann begon als extern ontwerper. In 2008 ontwierp hij een kledingkast voor Van Rossum, bestaande uit twee asymmetrische delen, met afgeronde frontpanelen en ingefreesde handgrepen. Een kleine tien jaar later werd hij gevraagd om als art director continu mee te denken over de collectie. “Destijds maakte Van Rossum uitsluitend meubels,” blikt hij terug. “Maar het bedrijf wilde verbreden. Dat leidde tot het concept House of Van Rossum. Het idee is om stapsgewijs te groeien naar een merk dat alle producten maakt, zodat je een heel huis kunt vullen met uitsluitend Van-Rossumproducten.”

Rijker beeld 
De afgelopen jaren hebben de tafels, stoelen en kasten gezelschap gekregen van een bed, sofa’s en de Umami-keuken. In Milaan presenteerde het merk recent accessoires en verlichting. Daarnaast wordt gewerkt aan een outdoorcollectie, die naar verwachting in 2027 verschijnt. Op de achtergrond zijn randvoorwaarden geschapen om te verbreden. De fabriek is verder geautomatiseerd en heeft nieuwe machines. En er is een eigen leer- en stoffencollectie.“Het was een moeilijke, maar belangrijke beslissing om meer materialen toe te voegen,” vertelt Haarmann. “Voorheen bestond het merendeel van onze collectie uit hout. Dat blijft een prachtig materiaal, maar het kent ook beperkingen. Door andere materialen toe te voegen, ontstaat een rijker en breder beeld. We deinzen bijvoorbeeld niet terug voor tafels die volledig uit steen lijken te bestaan. We staan overal voor open, zolang de materialen maar een hoge kwaliteit representeren.”

Hij tikt met zijn vingers op de eettafel. “Als je er zorgvuldig mee omgaat, gaat zo’n tafel honderden jaren mee. Dat is de standaard die we nastreven. Tegelijk moeten we accepteren dat we niet alles meer zelf produceren. Keramiek zal afkomstig zijn uit een Frans atelier.”
Van-Rossumproducten worden vaak gefotografeerd in donkere tinten tegen grijze achtergronden, wat ze een krachtige en enigszins masculiene uitstraling geeft. Volgens Haarmann is dat een bewuste positionering. In werkelijkheid zijn de meeste ontwerpen verkrijgbaar in uiteenlopende kleuren en afwerkingen: “Op beurzen zie je al zoveel blank hout. Daar willen we iets tegenover zetten. Wij doen dit met donkere kleuren, met daarin gelaagdheid. Nooit een primaire kleur, eerder iets ongedefinieerds, bestaande uit meerdere tinten. Wat van een afstand zwart lijkt, blijkt uit meerdere tinten te bestaan als je dichterbij komt. Dat maakt producten rijker.”

Keuzes maken 
De Umami-keuken is leverbaar in zestien verschillende kleuren. Maar de art director verwacht dat hij, zoals vrijwel alle houten producten, vooral in het zwart en blank hout besteld zal worden: “Dat zie je ook bij auto’s. Die zijn leverbaar in de meest uiteenlopende kleuren, maar uiteindelijk domineren een paar kleuren het straatbeeld. Toch hebben mensen behoefte aan opties. Als je die niet aanbiedt, is er niks om over te praten. Je hebt een conversation starter nodig. Maar keuzevrijheid is wel eindig. Te veel opties maken een product onduidelijk. Een krachtig merk wordt gedefinieerd doordat het keuzes voor je maakt.”

Info:
vanrossum.eu