ATAG

Kiezen voor een keuken

De woningmarkt verandert snel. Appartementen worden kleiner en duurder en woonwensen passen zich aan. Wat betekent dit voor de ketenpartners in de keuken- en woonsector? ATAG doet al vele jaren onderzoek naar onder meer luchtkwaliteit, ruimtegebruik en geluid in kleine woningen en deelt zijn bevindingen tijdens zijn Architects Tables. Een gesprek met initiatiefnemer René van der Meer.

Het is een simpel begrip: ‘wonen’. Eén van de eerste woorden die je hoort wanneer je een taal leert. J’habite à Paris. Ich wohne in Berlin. Maar met de huidige krapte op de woningmarkt is wonen geen vanzelfsprekendheid meer. Het vinden van een geschikte woning is, zeker voor starters, een vrijwel onbegonnen zaak. En hebben ze eenmaal een plek gevonden, voor zichzelf, of met een partner, een groeiend gezin, dan is het vooral in de stad vaak woekeren met de ruimte. Hoe vullen mensen die ruimte in, zodanig, dat hij ook over vijf jaar nog past?
Om een antwoord te vinden, of in ieder geval een gesprek los te krijgen over vragen als deze, organiseert ATAG sinds vorig jaar met regelmaat een Architects Table: een ontmoetingsplek voor ketenpartners in de keuken- en woonsector: interieurarchitecten, ontwerpers en producenten.

Architects Table  
Organisator van de Architects Table is René van der Meer, Business Development Manager bij ATAG. Van der Meer: “Architecten en designers beschikken als geen ander over het talent om van een woning een thuis te maken: een huis dat past bij zijn bewoners, bij de levensfase waarin ze zich bevinden, bij de specifieke wensen die ze hebben.
Alle ins en outs van keukens: materialen, knoppen en techniek, dáárvoor moet je zijn bij de producenten van keukens en apparatuur. Breng die twee sectoren samen, beseffende dat de keuken het kloppende hart is van de woning, en je hebt de perfecte kennisbank voor wonen, leven en de steeds complexer wordende woningmarkt.
De behoefte aan zo’n kennisbank en de behoefte om kennis en ervaring uit te wisselen is groot. Dat was voor mij de reden om met deze Architects Table te beginnen. Er is veel gaande in ons land. Huizenprijzen rijzen de pan uit en tegelijkertijd, door gebrek aan ruimte, worden woningen steeds kleiner. Het zijn ontwikkelingen die voor zowel architecten en ontwerpers als fabrikanten van groot belang zijn om in de gaten te houden. In de eerste plaats omdat je er zo op kunt inspelen zodra zich kansen aanbieden. Maar ook omdat ik ervan overtuigd ben dat wij samen de mensen op de woningmarkt veel te bieden hebben.”

Data 
Vakblad DVK is aangeschoven bij ATAG in Duiven. Niet aan een Architects Table, maar aan een sfeervol verlichte tafel in ATAG’s jaarlijkse huisshow, waar de nieuwste snufjes worden voorgesteld aan retailers en designers. Voor me zit René van der Meer, met een map vol cijfers, diagrammen en tabellen. Hij lacht verontschuld-gend en zegt: “Ik ben van oorsprong bedrijfs-econoom en data-expert. Met deze cijfers kan ik lezen en schrijven. En veel verduidelijken. ATAG is een bedrijf dat graag boven op de nieuwste ontwikkelingen zit. Onze informatie winnen we uit veel verschillende bronnen en van daaruit stippelen wij ons beleid uit. De bronnen laten zien dat de gemiddelde nieuwe Nederlandse woning steeds kleiner wordt. Daar zijn verschillende oorzaken voor aan te wijzen. Maar het heeft ook ver strekkende gevolgen: voor de woning, de bewoners en hun woongenot. En hier komen wij in beeld: de fabrikant en de ontwerper.”
Laten we beginnen bij het begin: er wordt flink gebouwd in ons land, vooral appartementen in de stedelijke gebieden. In 2025 werden er 69 duizend nieuwbouwwoningen gebouwd, waarvan bijna 40 duizend appartementen in boven- en benedenwoningen.
Veel ruimte om te bouwen is er niet en daarom bouwen we klein. De gemiddelde nieuwbouw-woning – appartement én grondgebonden – is in de afgelopen vijf jaar zestien procent kleiner geworden. Gemiddeld heeft een appartement in Amsterdam nu een woonoppervlak per persoon van minder dan veertig vierkante meter. De nieuwe woonruimte: woonkamer plus keuken wordt ook steeds krapper. Acht vierkante meter daarvan is bestemd voor de keuken.

Game-ruimte 
Van der Meer: “En nu komt een rekensommetje. In Amsterdam kost een vierkante meter woonruimte ruim tienduizend euro. Die keukenplek van acht vierkante meter alleen al kost dus ruim tachtigduizend euro. En dan zit er nog geen kast of kookplaat in. Je ziet dus dat de keuken een aanzienlijk deel van het totale financiële plaatje vormt. Dat heeft gevolgen voor de bewoners en voor de keuzes die ze moeten maken. Waar gaan ze voor: voor een woonkamer of een keuken?”
Dat is een vraag die nu veel mensen misschien nog vreemd in de oren klinkt. Maar in steden als New York en Tokyo hébben veel appartementen al geen keuken meer. Eten kopen op straat is goedkoper dan ruimte vrijhouden voor een keuken en apparatuur aanschaffen. Dan liever een extra slaapkamer, of een game-ruimte.
Van der Meer: “Een kleinere woning vraagt om een andere levensstijl. In Amsterdam zie je dit ook al steeds vaker gebeuren. Kijk om je heen en je ziet dat de huizen van jonge mensen anno 2026 al vaak niet echt meer een zithoek hebben. Een fijne bank of love-seat om met tablet of laptop te kunnen zitten is genoeg. De keuken neemt de rol van sociale ruimte over van de woonkamer. De jeugd houdt wel van koken, maar misschien nog wel meer van gamen.”

Dan maar helemaal geen keuken meer? Van der Meer: “Dat zou heel erg jammer zijn. Juist ook voor kleine keukens zijn zoveel mooie en praktische oplossingen te bedenken. Bovendien: wat denk je van het waardeverlies van een appartement zonder keuken? Ik heb nog een onderzoek gedaan: wat moet je verdienen om het zojuist genoemde Amsterdamse appartement van circa zestig vierkante meter te kunnen kopen? Dat is bijna drie keer modaal! Dat zijn veelal expats en tweeverdieners. Expats vertrekken weer na een paar jaar en jonge tweeverdieners willen na een paar jaar groter wonen als ze bijvoorbeeld een kindje krijgen. Uit puur praktische overwegingen zorgen deze mensen ervoor dat de woning verkoopbaar blijft. De keuken is daarmee ook een investeringsobject geworden. Dan kan het maar beter een goede zijn, die ook na meerdere jaren zijn waarde behoudt.”
5-in-1 oven Wat is dat: een ‘goede’ keuken voor een klein appartement? Van der Meer: “Een goede keuken ‘vult’ de ruimte niet, maar geeft lucht en licht. Dat kan met slimme doorkijkjes, een praktische plek om te zitten en meubels, kranen en apparaten met meerdere functies. Voor onze Architects Tables werken wij graag samen met merken als SieMatic, Quooker en Dekker Zevenhuizen: merken die ieder op hun eigen manier invulling kunnen geven aan het thema.
ATAG levert een bijdrage vanuit verschillende aandachtspunten. Om te beginnen is daar natuurlijk onze 5-in-1 oven met oven, magnetron, stoom, oven & magnetron en oven & stoom gecombineerd in één apparaat. De oven is er in
60 en 45 centimeter en is niet alleen ruimtebesparend – cruciaal bij het ontwerpen op een beperkt vloeroppervlak – maar hij groeit ook mee met jonge gezinnen. De magnetron gebruik je in de eerste jaren veel voor het opwarmen van babyflesjes. Als die periode voorbij is en je meer interesse hebt in, bijvoorbeeld, gezonde stoommaaltijden, hoef je geen nieuwe oven aan te schaffen.”

Bouwbesluit Een ander belangrijk aspect van kleine woningen is het behoud van een gezond binnenklimaat. Van der Meer: “Door onder meer onze samenwerking met ‘Gezond Binnen’ en TNO – ATAG levert de fijnstoffilters voor onderzoek – weten we als geen ander hoe gevaarlijk fijnstof is voor onze gezondheid – vooral in kleine ruimtes.
Koken veroorzaakt fijnstof. Het Bouwbesluit heeft strenge normen voor schone lucht in woningen, waar je als ontwikkelaar aan moet voldoen. Sommige gemeenten hebben nog strengere eisen. Daarvoor hebben wij de oplossing. Bij een groot project in Rotterdam leidde deze lokale strengere norm tot de keuze voor ‘onze’ ATAG fijnstof filteroplossingen en daarmee alle andere keukenapparaten. Daar zijn we trots op. Onze jarenlange inspanningen voor een gezond binnenklimaat wordt dan ook echt beloond.”
Belangrijk in kleine woningen is het ook het geluid dat een keuken produceert. Van der Meer: “Stel je even voor: je komt thuis na een dag werken, je hebt je kinderen opgehaald van de BSO en je moet eten maken. Wat wil je op dat moment het allerliefst? Rust. Geen lawaaiige apparatuur die je gesprekjes met de kinderen overstemt. De ATAG Elevate is onze stilste kookplaat met afzuiging. Het systeem produceert tijdens het koken minder dan 60 dB(A). Dat is zo stil dat je normaal kunt praten tijdens het koken.”

Impact “Maar weinig mensen in de bouwsector staan stil bij de impact van een kleine ruimte op geluidsbeleving én luchtkwaliteit. Maar ook daar zijn getallen over bekend. In een ruimte van 25 vierkante meter wordt geluid 3 tot 7 decibel harder ervaren dan in een ruimte van 30 vierkante meter. De luchtkwaliteit na één uur koken, met twee volwassenen in huis, is in een ruimte van
25 vierkante meter 20 tot 30 procent slechter dan in de grotere.
Met dit hele verhaal in het achterhoofd: de prijzen van huizen, de waarde van keukens én de specifieke wensen van bewoners, begrijp ik niet waarom de aanschaf van een keuken zo weinig aandacht krijgt. Twee, maximaal drie uur krijgen kopers en huurders de tijd om een keuken uit te zoeken, terwijl dit wel het plezier en welzijn in de woning bepaalt.”

De wens van René van der Meer is dat de keuken eerder onderdeel wordt van het totale woonconcept. “Wat verwacht je van deze woning, hoe wil je dat je leven eruit ziet, hou je van koken, hoe zit jouw gezin in elkaar? Dat zijn de vragen die op voorhand gesteld zouden moeten worden, niet als sluitpost. Op basis daarvan kunnen architect en ontwikkelaar een keuzepakket samenstellen dat langdurig de bewoner bedient. Eigenlijk de hoogste toegevoegde waarde per vierkante meter. Wat dat betreft is er nog veel te verbeteren op de huizenmarkt. En daarom is het aangaan van een dialoog tussen alle ketenpartners zo belangrijk. Binnenkort organiseren wij weer een Architects Table. Ik verheug me erop!”

Info:
atag.nl